← Wielka Korona Sudetów · analiza kryteriów

Wybitność szczytów Sudetów i kohorty metodą Jenksa

Wybitność to wysokość szczytu nad najwyższą przełęczą, przez którą trzeba zejść, żeby dojść do wyższego szczytu. Wartości policzono na numerycznych modelach terenu GUGiK i ČÚZK w siatce ok. 11 × 19 m (przełęcze), a wysokości wierzchołków doprecyzowano w siatce ok. 1 m. Obliczenia objęły wszystkie wierzchołki Sudetów o wybitności co najmniej 100 m oraz wszystkie szczyty z listy. Domyślnie granice klas wyznacza metoda Jenksa (6 klas); można zmienić liczbę klas albo przełączyć na granice ustalone (500, 350, 270 i 200 m) i wpisać własne. Linie przerywane to progi koron: 500 m (Korona), 350 m (Wielka Korona), 270 m (Diamentowa).

Granice
6
Skala podziału
Populacja
Pradziad
Wysokości

Dopasowanie (GVF), czyli goodness of variance fit, mówi, jak dobrze podział na klasy opisuje dane: GVF = 1 − SDCM / SDAM. SDAM to suma kwadratów odchyleń wszystkich wartości od średniej całego zbioru, a SDCM to suma kwadratów odchyleń każdej wartości od średniej jej własnej klasy. Wartość 1 oznacza klasy całkowicie jednorodne, 0 oznacza podział, który niczego nie porządkuje. Podział z GVF powyżej ok. 0,8 uznaje się za dobry, powyżej 0,9 za bardzo dobry. Metoda Jenksa przy danej liczbie klas wybiera granice o największym GVF. Ponieważ GVF rośnie z liczbą klas, porównuje się tylko podziały o tej samej liczbie klas. Liczymy je na logarytmie wybitności, bo rozkład jest silnie skośny: kilka szczytów ma 500–1000 m, a większość 150–250 m. Dla populacji domyślnej optymalny podział Jenksa na 6 klas daje GVF –. Granice ustalone 500 / 350 / 270 / 200 m (5 klas) dają GVF –, a optymalny podział Jenksa na 5 klas –.

Kohorty

KlasaWybitnośćSzczytówSzczyty

Śnieżka jest pominięta zawsze: jest najwyższa w Sudetach, więc jej przełęcz kluczowa leży daleko poza obszarem analizy (wybitność 1197 m według bazy). Pradziad (983 m) jest domyślnie pominięty: jego wybitność jest dużo większa od pozostałych i sam tworzy osobną klasę, co przesuwa granice reszty. Można go włączyć przełącznikiem. Wariant „z map” przyjmuje Szczeliniec Wielki (922 m) wyższy od Skalniaka (915 m) i Okole (725 m) wyższe od Folwarcznej. Model terenu daje odwrotnie (Skalniak 919,6 m; Folwarczna 722,84 m wobec 722,79 m), więc większa wybitność przechodzi na drugi szczyt pary. Szczyty niemieckie mają wybitność liczoną z map topograficznych. Obliczenia z wierzchołkiem z bazy i przełęczą z modelu ją potwierdzają w granicach kilku metrów.

Wszystkie szczyty w tabeli
SzczytKoronaPasmoWys. [m]Przełęcz [m]Wybitność [m]W bazie [m]Źródło